
Assassin’s Creed Revelations — koniec historii Ezia
Zamknięcie trylogii Ezia: rok 1511, Konstantynopol, bohater po pięćdziesiątce i biblioteka, którą Altaïr zamknął w XIII wieku. Formuła z Brotherhood zostaje; dochodzą hak, bomby i dwie inne epoki.
2011
Konstantynopol zamiast Rzymu
Czwarta duża część serii i zamknięcie trylogii Ezia zaczętej w dwójce. Na PlayStation 3 i Xboksie 360 wyszła 15 listopada 2011 roku, na PC 29 listopada, a w Polsce wersja na PC 1 grudnia 2011 roku; wydania z 2011 roku mają polskie napisy i angielskie dialogi. Zrobił ją Ubisoft Montreal na tym samym silniku Anvil co poprzedniczki.
Akcja historyczna toczy się w latach 1511–1512 w Konstantynopolu, stolicy Imperium Osmańskiego, z wypadami do Masjafu z pierwszej części i do podziemnego miasta w Kapadocji. Ezio ma po pięćdziesiątce i jest mistrzem zakonu. Miasto wielkością odpowiada Rzymowi z Brotherhood i tak samo daje się odnawiać, łącznie z wieżą Galata, Hagią Sophią i pałacem Topkapı.
1189–1512
Pięć kluczy i trzy epoki
Ezio jedzie do Masjafu po bibliotekę Altaïra; twierdzę zajęli templariusze, a wejście zamyka pięć kluczy ukrytych w Konstantynopolu. Tam spotyka Yusufa Tazima, przywódcę miejscowych asasynów, młodego księcia Sulejmana i Sofię Sartor, właścicielkę księgarni. Tłem jest spór o tron między Ahmetem i Selimem, na którym grają bizantyjscy templariusze. Na koniec Ezio odkłada ostrze; resztę dopowiada krótki film Embers.
Każdy klucz otwiera wspomnienie Altaïra: sześć sekwencji z lat 1189–1257 o zakonie po śmierci Al Mualima, przewrocie Abbasa i powrocie z wygnania. Desmond, w śpiączce od końca Brotherhood, spotyka w Animusie Claya Kaczmarka, Obiektu 16, i przechodzi pięć etapów zagadek z perspektywy pierwszej osoby; przebudzenie prowadzi prosto do Assassin’s Creed III z 2012 roku.

Hak
Ostrze z hakiem, bomby i obrona kryjówek
Największa zmiana to ostrze z hakiem w miejsce drugiego ukrytego ostrza, złamanego na początku gry: łapie wyższe krawędzie, zjeżdża po linach nad ulicami i przyciąga lub powala przeciwników w walce. Druga to warsztat bomb dymnych, ogłuszających i zabójczych; wydawca reklamował setki kombinacji, w praktyce to kilkanaście typów, z których nosi się trzy naraz.
Reszta pochodzi z Brotherhood. Zamiast wież Borgiów są kryjówki templariuszy: po zabiciu kapitana dzielnica jest twoja, ale przy wysokim rozgłosie wróg wraca i trzeba jej bronić w minigrze w stylu tower defense. Rekruci jeżdżą na kontrakty do miast Morza Śródziemnego, a karty pamiętnika Ishaka Paszy otwierają zejście do Hagii Sophii po zbroję, następcę grobowców z dwójki.
2016
Wydania, dodatki i wersja na PS4
Premierowych wydań było kilka, od Animus po cyfrowe Gold na PC, z bonusami jak misja w więzieniu Vlada Palownika czy płyta z Embers. Dodatki: pakiet postaci Ancestors z 13 grudnia 2011, mapy Mediterranean Traveler z 24 stycznia 2012 i Zaginione archiwum z 28 lutego 2012, jedyny fabularny, o przeszłości Claya i Lucy Stillman.
Serwery trybu wieloosobowego Ubisoft wyłączył 1 października 2022 roku, więc dziś to gra dla jednego gracza. Na PC wystarczy jednorazowa aktywacja, bez stałego połączenia. Na PlayStation 4 i Xbox One jest The Ezio Collection z 15 listopada 2016 roku, odświeżone trzy gry o Eziu razem; 17 lutego 2022 roku kolekcja trafiła też na Nintendo Switch.
Ezio
Dla kogo i w jakiej kolejności
Revelations nie stoi samodzielnie: to trzeci akt jednej opowieści i zakłada, że gracz zna Ezia z Florencji i Rzymu, a Altaïra z pierwszej części. Kolejność jest prosta: II, Brotherhood, Revelations, potem III. Co było dalej z zakonem Ezia, pokazuje Chronicles: China z jego uczennicą Shao Jun.
Recenzje z 2011 roku były w większości przychylne: chwalono miasto i domknięcie dwóch wątków, zarzucano, że formuła się opatrzyła. Dla czytających jest powieść Olivera Bowdena Assassin’s Creed: Objawienia, wydana po polsku przez Insignis, ostatnia książka o Eziu.

Kadry z gry
Materiał wydawcy ze Steama; drugi kadr to początek trylogii.

Konstantynopol: kluczowy kadr Revelations ze sklepu Steam. 
Tak zaczynała się trylogia: Ezio w Assassin’s Creed II.
Werdykt
Dobre zamknięcie, nie nowy początek. Revelations robi to, co Brotherhood, w innym mieście, z hakiem i bombami: kto lubił Rzym, dostanie Konstantynopol; kto miał dość formuły, nie znajdzie tu powodu, żeby wrócić.
Wartość leży w opowieści: trzy epoki i dwóch mistrzów, którym gra pozwala odejść. Grać po dwójce i Brotherhood, nie zamiast nich, najlepiej w kolekcji z 2016 roku.
Powiązane strony
Zacznij trylogię od początku
Florencja 1476 roku i Ezio, zanim został mistrzem. Revelations czyta się dopiero po dwójce i Brotherhood.
Zobacz Assassin’s Creed II